فرانس زوخومل
ظرفيت اتاقهاي گاز جديد چقدر بود؟
دو تا بودند، درسته؟
بله. اما قديمي ها هنوز هم در حال کار بودند
وقتي تعداد قرباني ها و قطارها ....زياد مي شد
کوره هاي قديمي رو دوباره راه مي انداختند
در اينجا ... يهوديها مي گَن هر طرف 5 تا کوره داشت
من مي گم 4 تا بودند
البته مطمئن هم نيستم
در هر صورت، فقط رديف بالايي ....در اينجا
در حال کار بود
چرا اون يکي رديف فعال نبود؟
نابودي اجساد خيلي پيچيده مي شد
خيلي دور بود؟
بله. ويرت در اينجا اردوگاه مرگ رو ساخته بود
و گروهي کارگر يهودي در اونجا کار مي کردند
تعدادشون هم ثابت بود
چيزي حدود 200 نفر
که فقط هم در اردوگاه کار مي کردند
اما ظرفيت اتاق گازهاي جديد چقدر بود؟
....بذار ببينم .... اتاق گازهاي جديد
مي تونستند ظرف 2 ساعت کار 3000 نفر رو تموم کنند
در هر اتاق گاز هر بار چند نفر جا مي شدند؟
دقيقا نمي دونم يهوديها مي گن 200 نفر
200؟
درسته. 200 نفر
يک اتاقي با اين ابعاد در نظر بگير
در آشويتس تعداد بيشتري رو هر بار مي کشتند
آشويتس يک کارخانه بود
و تربلينکا چي بود؟
نظرم رو بهت مي گم
:اين يادت باشه
....تربلينکا يک
خط توليد کوچک اما پربازده بود
يک خط توليد؟
خط توليد مرگ. متوجهي؟
بله
اما ابتدايي بود؟
بله. ابتدايي بود
اما اين خط توليد مرگ کارش رو بخوبي انجام مي داد
بلزک چي؟ ابتدايي تر بود؟
بلزک يک آزمايشگاه بود
ويرت فرمانده اردوگاه بود
همه چيزي رو اونجا آزمايش مي کرد
اما گند کار بالا اومد
جنازه از گودالها سر ريز مي کرد
و حتي جلوي خود پادگانهاي اس اس هم لجنزارهايي از گند و کثافت تشکيل شده بود
بوي افتضاح ...در سالنهاي غذاخوري اس اس در
پادگانها به مشام مي رسيد
اون موقع در بلزک بودي؟
....نه. ويرت و افرادش
فرانز ابرهاوسر
و هکنهولد بودند همه چيز رو امتحان مي کردند
اون سه نفر که گفتم بايد ...خودشون اجساد رو در گودالها قرار مي دادند
تا ويرت ببينه چقدر جا براي اجساد لازمه
....و وقتي اعتراض کردند ....فرانز از اينکار امتناع کرد
ويرت با شلاق پوستش رو کند
هکنهولد رو هم شلاق زد متوجهي؟
کرت فرانز؟
کرت فرانز
ويرت اينجوري بود ....بعدش اين تجارب رو با خودش
به تربلينکا آورد
ببخشيد
روزي چند ليوان آبجو مي فروشي؟
نمي توني بگي؟
ترجيح مي دم نگم دلايل خودم رو هم دارم
اما چرا؟
روزي چند ليوان آبجو مي فروشي؟
يالا. بهش بگو
چي بگم؟
تقريبي بگو
روزي 400 تا 500 ليوان
چه زياد
خيلي وقته اينجا کار مي کني؟
حدود 20 سال
چرا مخفي شدي؟
دلايل خودم رو دارم
به خاطر چهره ات؟
دلايل خودم رو دارم
چه دلايلي؟
به تو مربوط نيست
چرا نه؟
اين مرد رو مي شناسي؟
نه؟ کريستين ويرت رو یادت نیست؟
آقاي اُبرهاوسر
بلزک رو بياد داري؟
اصلا بلزک يادت نمي ياد؟
گورهاي سر ريز از جسد رو چطور؟
يادت نيست؟
مونيخ
ووپرال: آنتوان اسپايس دادستان دولت آلمان
در دادگاه تربلينکا (فرانکفورت 1960)
...وقتي خود "عمليات" آغاز شد
همه چيز به ابتکار عمل افسران ميداني واگذار شد
براي مثال در تربلينکا
فرمانده اردوگاه، ابرل ....بيشتر از ظرفيت اردوگاه
زنداني وارد مي کرد
فاجعه شد
کوههايي از اجساد بوجود اومد
خبر اين گندکاري
به گوش فرماندهِ ....عمليات رينهارد" يعني"
اوديلو گلوبوکنيک در لوبلين رسيد
اون هم شخصا رفت به تربلينکا
تا ببينه قضيه چيه
يک شرح کاملا مدلل ....از اين سفر وجود داره
در يک روز گرم آگوست ....گلوبوکنيک با
راننده اش اُبرهاوسر رسيد به تربلينکا
...کل اردوگاه رو
بوي گوشت پوسيده فراگرفته بود
گلوبوکنيک حتي وارد اردوگاه هم نشد
اون اينجا، در مقابل ورودي دفتر رييس اردوگاه توقف کرد
فرستاد دنبال اربل و با اين کلمات
:باهاش روبرو شد
به چه جراتي" "روزانه اين همه قطار وارد اينجا مي کني
در حاليکه ظرفيت" "روزانه اينجا فقط 3000 نفره؟
عمليات متوقف شد
ابرل از کارش تعليق شد و بعد ويرت اومد
بعد از اون هم اشتاگنل اومد
کل اردوگاه مجددا ساماندهي شد
"عمليات رينهارد" :در اصل 3 اردوگاه رو شامل مي شد
تربلينکا زوبيبور و بلزک
در واقع مسئله انتخاب 3 اردوگاه مرگ در حاشيه رودخانه باگ بود
و اون 3 تا چون همگي نزديک رودخانه بودند، مناسب کار بودند
اتاق هاي گاز قلب اردوگاه بودند
اول اونها رو ساختند
محل ساختشون هم بيشه يا دشت باز بود مثل تربلينکا
اتاقهاي گاز تنها ساختمانهاي آجري داخل اردوگاه بودند
....بقيه ساختمانها همگي چوبي بودند و
جنبه موقتي داشتند
"هيملر عجله داشت که "راه حل نهايي رو شروع کنه
آلمانها با اتکا به پيشروي ...در جبهه شرقي
....از اين مکانهاي دور افتاده براي
پيش بردن قتل عامها بصورت مخفيانه استفاده مي کردند
بنابراين در ابتدا ...قادر نبودند مهارتي رو
که سه ماه بعد در اين کار بدست آوردند داشته باشند
....اواخر آگوست 1942 بود که
....گروههايي بزرگ 50 تا 100 نفره از يهوديها رو
به اينجا آوردند
چند قطار هم رسيد
با مصالح ساختماني سيم هاي خاردار، و اتاقکهاي نگهباني
بدين ترتيب ساخت اردوگاه آغاز شد
يهوديها واگنها رو تخليه مي کردند
و ساخت پادگانها رو پيش مي بردند
آلمانها اونها رو به کار سريع وامي داشتند
...وقتي ديديم با چه سرعتي کار مي کنند
وحشيانه بود
وقتي ديديم تاسيساتي که داره پشت اون حصارها ساخته مي شه
...چه مساحت زيادي داره
فهميديم چيزي که آلمانها ...دارند مي سازند
هدفش خير رسوندن به نوع بشر نيست
در اوايل ژوئن
اولين محموله رسيد
فکر کنم حدود 40 واگن بود
به همراه محموله ماموران اس اس با يونيفورمهاي سياه رنگ هم اومدند
يک روز بعد از ظهر اتفاق افتاد تازه کارش رو تموم کرده بود
ژان پيوونسکي
اما سوار دوچرخه اش شد و رفت به خونه اش
چرا؟
بسادگي فکر کردم
اين مردم اومدن اينجا براي تکميل ساخت اردوگاه
مثل بقيه که قبلا اومده بودند
...اون محموله
اصلا نمي شد فهميد ...که اين محموله
قرار بود اولين مورد قتل عام در اردوگاه باشه
در ضمن
نمي شد فهميد که زوبيبور قراره
محلي براي نابودي دسته جمعي يهوديها باشه
...روز بعد وقتي رفتم سر کار
ايستگاه در سکوت مطلق بود
...و ما بعد از صحبت با
لهستاني هايي که اونجا کار مي کردند ....فهميديم که
يک چيز کاملا غيرقابل باور اتفاق افتاده
...قبلا موقع ساخت اردوگاه
هميشه صداي داد و فرياد آلمانها و جيغ قرباني ها ميومد
از يهوديها بشدت کار مي کشيدند و بهشون تيراندازي مي کردند
اما حالا فقط سکوت مطلق بود
اصلا نيروي کاري نبود
يک سکوت ژرف
يعني 40 واگن وارد شدند و روز بعدش ... هيچي
خيلي عجيب بود
همون سکوت باعث شد شک کنند؟
آره
ممکنه اون سکوت رو توصيف کنه؟
....سکوتي بود مثل
اردوگاه انگار خالي از سکنه بود هيچ صدايي نبود
هيچ جنبشي نبود
بنابراين اونها با تعجب :از خودشون مي پرسيدند
"با يهوديها چه کار کردند؟"
در سلول 13، بلوک 11 در آشويتس 1
نيروي کار ويژه نگهداري مي شد
سلول کاملا زير زمين و ايزوله بود
....چونکه ما
محرم اسرار" بوديم" ما مرده هاي متحرک بوديم
اجازه نداشتيم با کسي حرف بزنيم
يا با زندانيها تماس بگيريم
يا حتي با اس اس
فقط با کساني که مسئول "عمليات" بودند
....يک پنجره بود
مي شنيديم که اون بيرن چه اتفاقي ميوفته
اعدامها داد و فرياد قرباني ها
جيغها رو مي شنيديم اما چيزي از اونجا ديده نمي شد
چند روز وضعيت همين بود
...بعد يک مامور اس اس اومد
از شاخه سياسي اس اس
حدود 4 صبح بود
کل اردوگاه هنوز در خواب بود
هيچ صدايي در اردوگاه شنيده نمي شد
ما رو از سلولمون بيرون بردند
و به کوره خانه هدايت کردند
...اونجا براي اولين بار
...کل پروسه رو ديدم
آدمهايي که زنده وارد مي شدند
و کنار ديوار صف مي کشيدند
"هيچ کس حق صحبت با اين افراد رو نداره"
ناگهان درهاي چوبي حياط کوره خانه باز شدند
....و 250 تا 300 آدم وارد شدند
زنها و پيرمردها
با خودشون چمدون داشتند و ستاره داوود بسته بودند
....حتي از اون فاصله هم معلوم بود
که يهوديان لهستاني هستند
احتمالا از سيلسياي شمالي
از گتوي سوسنويتز در فاصله 20 مايلي از آشويتس
فيليپ مولر
بعضي از حرفهاشون به گوشم مي رسيد
مي شنيدم مي گن: فاخوويتز
"يعني "کارگر ماهر
و همينطور: ملاخاماويتز
"که به ييديش مي شه: "فرشته مرگ
و همينطور: هارگينن "مي خوان ما رو بکشند"
...از چيزهايي که مي شنيدم معلوم بود
که در سر اين مردم آشوبي به پاست
بعضي مواقع صحبت از کار مي کردند ...احتمالا اميد داشتند
که به کار گرفته بشن
و بعد صحبت از "مالاخاماويتز" مي کردند فرشته مرگ
اين کلمات متضاد نشون دهنده احساسات متضادشون بود
...بعد يک سکوت ناگهاني
بر محوطه کوره خانه حاکم شد
....همه نگاهها به سمت
سقف کوره خانه معطوف شدند
کي اونجا ايستاده بود؟
آومير، از سازمان اس اس
گرابنر، رييس شاخه سياسي اس اس
و هوسلر، افسر اس اس
:آومير خطاب به جمعيت گفت
"...شما اينجا اومديد تا براي"
"سربازان ما در خط مقدم کار کنيد"
کساني که مي تونند کار کنند" "مشکلي براشون پيش نمياد
...بوضوح
اميد در بين زندانيها زبانه کشيد
مي شد اين رو براحتي احساس کرد
جلادها اولين مانع رو کنار گذاشته بودند
کاملا موفقيت آميز بود
:بعد گرابنر صحبت کرد
"ما بنا و برقکار لازم داريم"
"همه جور متخصصي مي خوايم"
بعد هوسلر صحبت کرد
به يک مرد کوتاه قد در ....جمعيت اشاره کرد
هنوز هم اين صحنه جلوي چشممه
"کار تو چيه؟"
مرد گفت
"جناب افسر من خياطم"
"يک خياط؟ چجور خياطي؟"
"خياط مردها ... نه، هم مرد و هم زن"
"عاليه! ما در کارگاههامون به امثال تو نياز داريم"
:بعد از يک زن پرسيد
"کار تو چيه؟"
"پرستار"
بسيار خوب! ما در بيمارستانها" ".....براي سربازها
"به پرستار نياز داريم"
"اما قبلش لازمه لباسهاتون رو در بياريد"
"و ضد عفوني بشيد"
"ما کارگر سالم مي خوايم"
حالا ديگه جمعيت آروم شده بود
از چيزي که شنيده بودند اطمينان خاطر پيدا کرده بودند
شروع به درآوردن لباسها کردند
حتي اگر هنوز هم ....شکي در دل داشتند
اگر مي خواي زنده بموني به ناچار بايد به خودت اميد بدي
لباسهاشون در محوطه باقي موند
همين طور روي زمين پخش شده بود
آومير لبخند مي زد مغرور از اينکه چطور
اوضاع رو کنترل کرده
برگشت و به چند تا :از افراد اس اس گفت
"ديديد؟ کار رو بايد اينطور انجام داد"
به اين ترتيب
يک قدم بزرگ به جلو برداشته شده بود
و حالا مي شد از لباسها استفاد کرد
هيچ يک از کارهام رو با پرسيدن سوالهاي بزرگ شروع نکردم
هميشه مي ترسيدم که چيزي جز جوابهاي کوچک گيرم نياد
....بنابراين هميشه ترجيح دادم
هميشه به اين جزييات .....و چيزهاي کوچک بنحوي بپردازم
که بعدا بتونم چيزي رو .....سر هم کنم که
يک تصوير کلي باشه
که بتونه حداقل يک
توصيف قابل قبول
از وقايع باشه
بر همين مبنا من بر
ساختار اداري پروسه قتل عام تمرکز کردم
قدمهاي کوچکي که کارمندان رژيم در يک فرايند منطقي بر مي داشتند
و تا حد ممکن بر
تجربه متکي بودند
اين نه تنها در ساختار اداري نازي ها ....صادق بود
بلکه مسائل روانشناختي رو هم شامل مي شد
حتي مسائل تبليغاتي رو
.....چيزهاي کمي اختراع شد
تا اينکه زماني رسيد که دستگاه بايد از
ساختارهاي سنتي فراتر مي رفت
و مسئله استفاده از گاز
و کشتارهاي جمعي در سطحي گسترده مطرح شد
و کارمندها تبديل به مخترع شدند
اما بر خلاف ساير مخترعين
اونها بدنبال ثبت اختراعاتشون نبودند
بلکه ترجيح مي دادند ناشناس بمونند
يعني نازي ها از سنت گذشته استفاده مي کردند؟
اونها اساس کارشون رو از گذشته گرفتند
براي مثال: اخراج يهوديها .....از محيط کارشون
ممنوعيت ازدواج بين نژادي
....ممنوعيت استخدام در خانه يهوديها
براي زنان زير 45 سال
استفاده از علامت (بازوبند) براي شناسايي يهوديها
گتوي اجباري
....مسوول اجراي وصيت نامه يک يهودي
.....براي ممانعت از ارث رسيدن اموالش براي خانواده اش
.به اجبار يک مسيحي بود
......خيلي از اين محدوديت ها
.....هزار سال بود که برقرار بودند و
....توسط کليساي مسيحي و همين طور مقامات دولتي
.....اعمال مي شدند که
پا جاي پاي کليسا مي گذاشتند
....تجربياتي که طي ساليان جمع شد
.....ذخيره اي شد که قابل استفاده بود
و واقعا هم بصورت عظيمي ازشون استفاده هم شد
منظورت اينه که مي شه حکومت نازي رو با گذشته مقايسه کرد؟
....مقايسه رو مي شه در يک
.....سطح گسترده انجام داد
.....مقايسه قوانين آلمان با
......آنچه که در گذشته بوده
باعث دريافت شباهتهاي اساسي مي شه
.....حتي در جزييات
.....انگار که يک حافظه وجود داره
.....که بصورت خودکار
در دوران 1933 تا 1945 گسترش پيدا مي کنه
يعني نازي ها چيز جديدي اختراع نکردند؟
خيلي کم
حمله به يهوديها ساخته دست نازي ها نبود
.....اين رو بطور دربست و تر و تميز از
از سُنت قرن 16 اقتباس کردند
.....بنابراين حتي در تبليغات نازي هم
......يعني حوزه اختراع و تخيلشون
.....دنباله روي کساني بودند که همين راه رو در
گذشته رفته بودند
از زمان مارتين لوتر تا قرن نوزدهم
اينجا هم اونها نوآور چيزي نبودند
بزرگترين اختراع نازيها "راه حل نهايي" بود
.....نازيها فقط در همين نقطه از
....گذشته ضديهودیِ موجود
جدا شدند
از اين لحاظ
.....وقتي "راه حل نهايي" عملياتي شد
.....يا دقيق تر بگم
.....وقتي دستگاه اداري درگير قتل عام در اون سطح شد
اين يک نقطه عطف در تاريخ بشر بود
در اينجا من يک پيشرفت مرحله به مرحله .....رو در کار مي بينم که
....که در يک چارچوب زماني
ثمره داد
......چون از قرون 5، 4 و حتي 6
:کشيش هاي مسيحي به يهوديها مي گفتند
"شما بعنوان يهودي حق زندگي بين ما رو نداريد"
....حاکمين سکولاري که
:در اواخر قرون وسطي بر کار اومدند گفتند
"شما حق زندگي بين ما رو نداريد"
:و در نهايت نازيها گفتند
"شما حق زندگي نداريد"
بنابراين يک تکامل 3 مرحله اي بود
تکامل
....که از گتوها و تبعيدها شروع شد
که در نهايت به نسل کشي منجر شد
که البته وقتي عملياتي شد .....که آلمانها
مهاجرت يهوديها رو ممنوع کردند
مرگ
"راه حل نهايي"
....و اين "راه حل نهايي" واقعا هم نهاييه
....چون کساني که تغيير دين بدند
مي توانند در خفا يهودي بمونن
کساني که اخراج بشن مي تونن برگردند
اما کساني که بميرند
ديگه ظاهر نخواهند شد
رائول هيلبرگ تاريخنگار
پس يعني آلمانها در آخرين پله تکامل
پيشرو و مخترع بودند؟
بله اين کار اونها بي سابقه بود
چطور مي شه ايده اي از اين
نوآوري بدست آورد؟
با توجه به اينکه
براي خود اونها هم بيسابقه بود؟
بله، کاملا تازه بود ....و همين دليل
....هيچ سند دولتي و رسمي نازي
....يا يک طرح روشن و دقيق که
:بگه "از حالا يهوديها کشته خواهند شد" موجود نيست
همه چيز به برداشتهاي فردي از کلمات کلي واگذار شده بود
برداشتها از چي؟- عبارات کلي-
مثلا عبارت "راه حل نهايي" رو در نظر بگير
يا "راه حل قطعي" يا "راه حل ناحيه اي"
....همگي به فهم و برداشت بروکراتها
واگذار شده اند
....از اسناد رسمي نمي شه مستقيما فهميد
.....حتي از اون دستور مشهور گورينگ
.....به هايدريخ (فرمانده گشتاپو و اس دي) در آخر سال 1941
....که در دو پاراگراف مسووليت "راه حل نهايي" رو به
اون واگذار مي کنه چيزي نمي شه فهميد
.....حتي جدا از اين اسناد
بقيه چيزها بوضوح بيان شدند؟ !!به هيچ وجه
به هيچ وجه؟
بله هدف هم واگذاري امور به ابتکارات فرماندهان محلي بود
قرار بود چيزي شروع بشه .....که هنوز
در قالب کلمات قابل بيان نبود
من اينطور بهش فکر ميکنم
اين براي همه سازمانهاي امنيتي صادقه
کاملا
در تمام جنبه هاي عمليات اين امري حياتي بود
چون در اون زمان
همه موانع بر سر عمليات کاملا تازه بودند
مسئله فقط کشتن يهوديها نبود
مسئله اين بود که ....با اموالشون چکار بايد کرد
و همينطور چطور اين قتل عامها رو از چشم دنيا پنهان کرد
همه اين مشکلات کاملا جديد و بيسابقه بودند
فرانس شالينگ
اول توضيح بده
چطوري به کولمهوف (خلمنو) اومدي؟
تو در لدز بودي درسته؟
بله در لدز بودم
در ليتزماندشات
ما نگهبان تمام وقت بوديم
و از اهداف نظامي مثل جاده ها و انبارها
حفاظت مي کرديم مخصوصا وقتي هيتلر به پروس شرقي مي اومد
خسته کننده بود به ما گفتند
"ما دنبال افرادي هستيم که بخوان از اين کار روتين دست بکشند"
پس ما داوطلب شديم
بهمون يونيفورمهاي زمستاني دادند
کلاه و چکمه پشمي و پالتو
دو سه روز بعدش به ما گفتند وقت رفتنه
سوار دو يا سه کاميون شديم
...به نظرم نيمکت هم داخلشون بود
و رفتيم
بالاخره رسيديم
اونجا مملو از مامورين اس اس و افراد پليس بود
سوال اول اين بود "اينجا چه خبره؟"
به ما گفتند "خودتون مي فهميد"
خودتون مي فهميد؟
آره ... خودمون مي فهميم
تو که مامور اس اس نبودي ...تو
پليس بودم
چجور پليسي؟
گارد نگهباني
به ما دستور دادند بريم به ....به دوچه هاس
به تنها ساختمان آجري اونجا
ما رفتيم داخلش
بلافاصله يک مامور اس اس به ما گفت
"ماموريت شما اينجا محرمانه است"
محرمانه؟
"فوق سري"
"امضا کنيد" هر کدوم امضا کرديم
يک فرم از قبل آماده براي هر کدوم ما داشتند
چي داخل فرم نوشته بود؟
سوگند رازداري بود
حتي نذاشتند کامل بخونيمش
بايد سوگند مي خورديد؟
نه، فقط يک امضا ....و قول مي داديم
هر چي که ديديم خفه خون بگيريم
خفه خون بگيريد؟
چيزي به کسي نگيم
بعد از اينکه امضا کرديم "....بهمون گفتند: "راه حل نهايیِ
"معضل يهوديان"
ما معناي اين حرف رو نمي دونستيم
پس يکي بهمون توضيح داد
بهمون گفت اونجا چه اتفاقي مي افته
يک نفر گفت "راه حل نهايي معضل يهوديان"
شما رو مسئول "راه حل نهايي" کردند؟
بله، اما معناش چي بود؟
قبلا اين رو نشنيده بوديم
پس به ما توضيح داده شد
کي اين اتفاق افتاد؟
بذار ببينم....کي بود؟
زمستان 1941-1942
ما رو به پادگانمون منتقل کردند
پست نگهباني ما در حاشيه جاده بود
يک اتاقک ديده باني در مقابل قصر
پس شما در بخش قصر اردوگاه بوديد؟
درسته
مي شه چيزي رو که مي ديديد توصيف کنيد؟
ما در دروازه ورودي مستقر بوديم
وقتي يهوديها مي رسيدند نيمه گرسنه، کثيف و نحيف
بودند. پيرمردها و بچه ها
همون اول کار نيمه جان بودند
!بهش فکر کن مسافرتي طولاني
بصورت ايستاده و فشرده در کاميون
کي مي دونه که اونها مي دونستند !چي در انتظارشونه يا نه
به هرحال به کسي اعتماد نمي کردند
بعد از ماهها در گتو بودن اين طبيعيه
شنيدم يکي از افراد اس اس :فرياد زد
"بايد شپش زدايي بشيد"
"و حمام کنيد"
"شما قراره اينجا کار کنيد"
يهوديها راضي مي شدند
مي گفتند "بله، ما مي خوايم کار کنيم"
اون قصر بزرگ بود؟
بسيار بزرگ با پله هاي ورودي عظيم
مامور اس اس بالاي پلکان ورودي ايستاده بود
بعد چي شد؟
يهوديها رو در 2 يا 3 اتاق بزرگ در همکف قصر جمع مي کردند
بايد لباسهاشون رو عوض مي کردند و دارايي هاشون رو تحويل مي دادند
حلقه، طلا و چيزهاي ديگه
يهوديها چقدر اونجا مي موندند؟
اونقدر که لباسها رو دربيارند
بعدش، همونطور برهنه از يک سري پله پايين مي رفتند
و وارد يک راهروي زيرزميني مي شدند
...اين راهرو به سکويي مي رسيد که
کاميونهاي گاز در اون مستقر بودند
يهوديها آزادانه وارد کاميونها مي شدند؟
نه، کتکشون مي زدند
همينطور مي کوبيدنشون
!و يهوديها مي فهميدند قضيه چيه داد و فرياد مي کردند
وحشتناک بود وحشتناک
بعد از اينکه اونها رو مي چپوندند داخل ...کاميونها، ما
وارد زيرزمين مي شديم
درب سلولهاي کار ويژه رو باز مي کرديم
تا کارگرهاي يهودي بيان و چيزهايي رو که
از پنجره طبقه بالا به پايين پرتاب شده جمع آوري کنند
کاميونهاي گاز رو توصيف کن
مثل ون هاي عادي بودند
بزرگ بودند؟
بله طويل بودند
از اينجا تا اون پنجره
کاميونهاي بزرگ
با ونهاي متصله و دو درِ پشتي
از چه سيستمي استفاده مي کردند؟
چطوري آدم مي کشتند؟
با گاز اگزوز
گاز اگزوز؟
:اينطوري بود "يک لهستاني داد مي زد: "گاز
....بعد راننده مي رفت زير ماشين تا
...لوله اي رو وصل کنه که
گاز رو به تريلر هدايت مي کرد
بله، اما چطوري؟
از موتور ماشين
بله، اما از چه مسيري؟
يک لوله
راننده مي رفت زير ماشين
دقيقا طرز کارش رو نمي دونم
فقط گاز اگزوز بود؟
بله
راننده ها کي بودند؟
افراد اس اس
همگي مامور اس اس بودند
تعداد اين راننده ها زياد بود؟
نمي دونم؟
يعني مثلا 1، 2، 3، 4، 5 نفري بودند؟
نه اين همه کلا 2 تا 3 نفر بودند
فکر کنم 2 تا کاميون بود
يکي بزرگ و ديگري کوچک
آيا راننده از همون اول
پشت فرمون مي نشست؟
خانم اوو؟
نه
بعد از بسته شدن درهاي پشتي راننده وارد مي شد
و ماشين رو روشن مي کرد
خيلي گاز مي داد؟
نمي دونم
صداي موتور رو مي شنيدي؟
بله، از دروازه هم صداي کار موتور شنيده مي شد
صداي بلندي بود؟
صداي موتور کاميون بود ديگه
وقتي موتور روشن مي شد کاميون متوقف باقي مي موند؟
درسته
بعد از مدتي راه مي افتاد
ما دروازه رو باز مي کرديم و ماشين مي رفت طرف بيشه ها
اون موقع زنداني ها هنوز زنده بودند يا مرده؟
نمي دونم
ساکت بود ديگه صداي جيغ نمي اومد
فريادي نبود
وقتي مي روندند ديگه صدايي از تريلر بلند نمي شد
سال 1941 بود دو روز قبل از سال نو
اونها رو شبانه راه انداختند
و در صبح به خلمنو رسيدند
يک قصر اونجا بود
وقتي وارد حياط قصر شد
فهميد که يک جاي کار بدجوري مي لنگه
همون موقع فهميد
در حياط قصر
لباسها و کفشهاي بي صاحب
پخش زمين بودند
همونجا تنها و بي صاحب بودند
مي دونست که والدينش رو قبلا به اينجا آوردند
و اينکه حتي يک يهودي هم زنده نمونده
اونها رو مي برند به يک زيرزمين
روي يکي از ديوارها نوشته "هيچ کس از اينجا زنده بيرون نمي ياد"
به ييديش کنده کاري شده بود
کلي هم اسم روي ديوار کنده بودند
فکر مي کنه ...يهوديهاي روستاهاي اطراف خلمنو رو
که قبلا به اونجا آورده بودند اون اسمها رو روي ديوار حک کرده بودند
چند روز بعد از سال نو
شنيدند که مردم رو با کاميون به اونجا آوردند
...مردم رو از کاميونها خارج کردند و
به طبقه همکف قصر بردند
آلمانها به دروغ مي گفتند که قراره شپش زدايي صورت بگيره
....اونها رو بردند به يک طرف ديگه
جايي که کاميونهاي گاز منتظر بودند
آلمانها براي اينکه سريعتر اونها رو ...سوار کنند با سلاحهاشون
کتکشون مي زدند و بهشون فشار مياوردند
:مي شنيد که بعضي ها مي گن "Shma Israel",
و شنيد که دربهاي عقب تريلر کاميون بسته شدند
صداي جيغها بگوش مي رسيد
همينطور کم رنگ تر و کم رنگ تر شد
و وقتي سکوت کامل برقرار شد
کاميون راه افتاد
اون و 4 نفر ديگه رو از سلولها بيرون آوردند
به طبقه بالا بردند
و لباسهاي باقيمونده رو که بيرون "حمامها" ريخته بود
جمع آوري کردند
مي دوني اون مردم چطوري کشته شدند؟
مردخاي پودکلبنيک
....بازمانده اولين موج قتل عام
در خلمنو
(کشتارهاي قصر)
بله، اولا چون شايعاتي از اين قضيه شنيده بود
و وقتي اون کاميونها رو با چشمهاي خودش ديد قضيه رو فهميد
متوجه شد که آدمها رو داخل کاميونها با گاز خفه مي کنند؟
آره، چون صداي فريادها رو مي شنيد
و مي ديد که بمرور چطور اين صداها خاموش مي شن
و مي ديد که کاميونها به بيشه ها مي رن
کاميونها چه شکلي بودند؟
شبيه هموني که اينجا بسته هاي سيگار مياره
کاملا بسته بودند با دربهاي عقبي دو جداره
چه رنگي بودند؟
رنگي که آلمانها استفاده مي کردند سبز بود
مارتا مايکلسون
چند خانواده آلماني در کولمهوف (خلمنو) ساکن بودند؟
فکر کنم 10 يا 11
اهل وولهنيا بودند دو خانواده هم از خود رايش بودند
باوئرها و ما
شما؟
ما، يعني مايکلسونها
چطوري اومديد به کولمهوف؟
من در لاژ متولد شدم
و من رو به کولمهوف فرستادند
اونها به دنبال اقامتگران داوطلب بودند
من ثبت نام کردم اينطوري به اينجا اومدم
اول وارسبروکن (کولو)
و بعد به خلمنو ...کولمهوف
مستقيما از لاژ اومدي؟
نه از مونستر حرکت کردم
ترجيح خودت بود بياي به کولمهوف؟
(نه، من مي خواستم برم وارتلند (ورشو
چرا؟
روح ماجراجويي
جوون بودي
اه بله، جوون بودم
مي خواستي مفيد باشي؟
بله
احساس اوليه ات از وارتلند چي بود؟
عقب افتاده بود بسيار عقب افتاده
يعني چي؟
حتي بدتر بود
بدتر از عقب افتاده
فهمش سخته، مگه نه؟
اما چرا؟
تاسيسات بهداشتي افتضاح بود
تنها توالت تميز شهر در وارتبروکن بود
آدم بايد مي رفت اونجا بقيه اش هم فاجعه بود
فاجعه چرا؟
اصلا توالتي نبود
....مستراحهاي عمومي بودند
...نمي تونم بهت بگم
چقدر عقب مونده بود
جالبه
اصلا چرا همچين جايي رو براي اقامت انتخاب کردي؟
آخه مي دوني، جوون بودم
تصور وجود همچين جاهايي هم به ذهنت نمي رسه
باورت نمي شه ولي همينطوري بود
کل روستا وضعش همين بود
يک دهات کوچک
چند تا خونه که کنار جاده وايستاده بودند
يک کليسا يک قصر قديمي
و يک انبار
ساختمان اداري و مدرسه
قصر کنار کليسا قرار داشت
با حصارهايي بلند و طويل که هر دو رو در بر گرفته بود
خونه تو در چه فاصله اي از قصر قرار داشت؟
دقيقا روبروش بودم حدود 45 متر
خانم مايکلسون همسر معلم نازي مدرسه بود
کاميونهاي گاز رو مي ديدي؟
نه ... بله، از بيرون در حال رفت و آمد ديده مي شدند
اما داخلشون رو نديدم يهوديهاي داخلشون رو هم نديدم
همه چيز رو از بيرون ....مي ديدم
رسيدن يهوديها رو حال و روزشون رو
و اينکه چطوري سوار کاميونها مي شدند
از جنگ جهاني اول
اون قصر ويرانه بود
فقط بخشهايي ازش قابل استفاده بود
يهوديها رو هم مي بردند به همون جاها
....از اين قصر
براي شپش زدايي و سکونت لهستاني ها استفاده مي شد
!يهوديها
بله منظورم يهوديها بود
چرا بهشون به جاي "يهودي" مي گي لهستاني"؟"
بعضي وقتها قاتي مي کنم
فرقي بين لهستاني ها و يهوديها هست؟
اه بله
چه فرقي؟
لهستاني ها "منقرض" نمي شدند
ولي يهوديها چرا فرقشون در همينه
يک تفاوت خارجيه، درسته؟
تفاوت داخليشون چيه؟
نمي تونم بگم ...به اندازه کافي درباره
روانشناسي و انسانشانسي مطلب نمي دونم.
تفاوت بين يهوديها و لهستاني ها؟
به هر حال، از همديگه بيزار بودند
در 19 ژانويه 1942
خاخامِ گرابو ژاکوب شولمان
نامه زير رو به :دوست خود در لدز نوشت
دوست بسيار گرامي من
زودتر به تو نامه ننوشتم زيرا بايد از شنيده هاي خود مطمئن مي شدم
افسوس، با اندوهي بي پايان همگي وحشتهاي ما تاييد شده است
من خود با يک شاهد عيني که موفق به فرار شده است صحبت کردم
او مطالب زيادي را با من در جريان گذاشت
در خلمنو، در نزديکي دامبي موج بي پايان کشتار به پاست
و اجساد همگي در جنگل رزوزف دفن مي شوند
يهوديان به دو روش تيراندازي و گازگرفتگي به قتل مي رسند
تا همين لحظه اين مسئله دامن 1000 يهودي لدز را گرفته است
گمان نبر که اين نامه توسط مردي ديوانه نوشته شده است
افسوس که اين تراژدي چيزي بجز حقيقت هولناک نيست
!هراس! وحشت اي آدمي! لباس از تن بِدَران
سرت را به خاکستر بپوشان خيابانها را درنَوَرد
و در جنون خود برقص
آنقدر فرسوده ام که ديگر توان نوشتن ندارم
اي خالق جهان به دادمان برس
اما خالق جهان به داد يهوديان گرابو نرسيد
همگي اونها، بهمراه خاخام ....در کاميونهاي گاز خلمنو کشته شدند
چند هفته بعد از اون نامه
خلمنو در 12 مايلي گرابو قرار داره
يهوديان زيادي اينجا در گرابو ساکن بودند؟
خيلي بودند
اونها رو فرستادند به خلمنو
هميشه نزديک کنيسه زندگي مي کرده؟
بله. کلمه لهستاني براي کنيسه "بوزينيکا" هست
اون ميگه اونجا الان انبار مبلمان شده
اما بخاطر ارزش مذهبي که داشته هنوز سالمه
يعني ... بهش بي حرمتي نشده
خاخام کنيسه رو يادش مياد؟
کنيسه روستاي گرابو
اون ميگه الان 80 سالشه و حافظه اش ديگه درست کار نمي کنه
يهوديها هم که 40 ساله که رفته ان
باربارا، به اين زوج بگو که در خانه قشنگي زندگي مي کنند
موافقند؟اونها هم مي گن اينجا قشنگه؟
راجع به دکور اين خونه بهم بگو ....اين در
معنيش چيه؟
مردم قبلا اينطوري کنده کاري مي کردند
آرايش منازل اينطوري بود؟
نه، اين کار يهوديهاست
پس اينها متعلق به يهوديهاست
اين در الان راحت عمرش به صد سال مي رسه
اين خونه مال يهوديها بوده؟
بله، همه اين خونه ها يهودي نشين بودند
همگي خونه هاي اين ميدون يهودي نشين بودند؟
همه خونه هاي مشرف به خيابون مال يهوديها بود
پس لهستاني ها کجا زندگي مي کردند؟
در حياط پشتيها کنار مستراحهاي عمومي
اينجا قبلا يک مغازه بود
چجور مغازه اي؟
مواد غذايي
صاحبش يهودي بود؟
بله
پس يهوديها جلوي ...خيابون زندگي مي کردند و
لهستاني ها اون عقب در جوار مستراحهاي عمومي
چند وقته اين دو نفر اينجا زندگي مي کنند؟
حدود 15 ساله
قبلا کجا زندگي مي کردند؟
در يک حياط پشتي در کنار ميدون
!پولدار شدن
اينها؟- بله-
بله
چطوري پولدار شديد؟
کار کردند
اين آقا چند سالشه؟
هفتاد سالشه
جوان و سالم بنظر مياد
يهوديهاي گرابو رو بخاطر دارن؟
بله. و حتي دستگيري ها رو هم يادشونه؟
اخراج شدن يهوديهاي گرابو رو يادشونه؟
اون مي گه مي تونه بخوبي يهودي صحبت کنه
يهودي حرف مي زنه؟
وقتي بچه بود با يهوديها همبازي بوده
اولش آلمانها اونها رو در رستورانِ اونجا جمع کردند
و در اين ميدون طلاهاشون رو مصادره کردند
يک پيرمردي که خودش هم يهودي بود طلاها رو جمع آوري کرد
و به پليس تحويل داد
بعد از اون يهوديها رو به کليساي کاتوليک بردند
طلاها زياد بود؟
...بله، يهوديها طلا زياد داشتند و
بعضي ها هم جا شمعيهاي گرونقيمتي داشتند
لهستانيها مي دونستند قراره يهوديها در خلمنو اعدام بشن؟
بله مي دونستند
خود يهوديها هم مي دونستند
يهوديها تلاش کردند کاري ....هم انجام بدند
مثل شورش يا فرار؟
جوون ها سعي کردند فرار کنند
اما آلمانها اونها رو مي گرفتند
و به نحو وحشيانه اي مي کشتند
در هر شهرک و روستا ...دو يا سه خيابان رو مي بستند و
يهوديها رو تحت الحفظ نگه مي داشتند
از اونجا نمي شد فرار کرد
بعد اونها رو در کليساي لهستاني گرابو زنداني کردند، همينجا
و بعدش بردنشون به خلمنو
(کنيسه (پيش زمينه
آلمانها بچه هايي به اين کوچکي رو ...از پا
به داخل کاميونها پرتاب مي کردند
خودش اين رو ديده؟
پيرها هم ديدن- بچه ها رو پرتاب مي کردند داخل کاميونها-
لهستاني ها مي دونستند يهوديها قراره در خلمنو کشته بشند؟
اين آقا مي دونست؟
اون تبعيد يهوديها از گرابو رو بخاطر داره؟
در اون زمان اون در آسياب کار مي کرد
همون روبرو؟
بله، و همه چيز رو ديد
چطور بود؟ غم انگيز بود؟
البته. چطور مي شد بدون غصه اون صحنه رو ديد؟
يهوديها کارشون چي بود؟
دباغ تاجر
خياط
فروشنده چيزهايي مثل مرغ و تخم مرغ و کره
خياطهاي يهودي زيادي بودند
همين طور تاجر
اما اکثرا دباغ بودند
اونها ريشهاي بلند داشتند و حلقه هاي بسته مو
بله
مي گه اصلا قشنگ نبودند
قشنگ نبودند؟
بو هم مي دادند
بو مي دادند؟
چرا بو مي دادند؟
چون دباغ بودند و پوست هم بو مي ده
زنان يهودي زيبا بودند
لهستاني ها دوست داشتند باهاشون همبستر بشن
زنان لهستاني خوشحالند از اينکه هيچ زن يهودي اينجا نمونده؟
چي گفت؟
مي گه زناني که الان همسن اون هستن هم اون وقتها
همبستر مي شدند
پس زنان يهودي رقيب شما بودند؟
مردهاي لهستاني يک طور عجيبي زنان يهودي رو دوست داشتند
لهستانيها دلشون براي زنان يهودي تنگ مي شه؟
البته !زناني به اون خوشگلي
چرا؟ چي باعث مي شد زنان يهودي زيبا باشند؟
چون اونها کار نمي کردند اما زنان لهستاني بايد کار مي کردند
زنهاي يهودي فقط به فکر لباس و قيافه شون بودند
پس زنهاي يهودي کار نمي کردند
اصلا
چرا؟
چون پولدار بودند
لهستاني ها بايد کار مي کردند و بهشون خدمت مي کردند
شنيدم که کلمه "سرمايه" رو به کار برد
سرمايه دست يهوديها بود
آره ... تو اين قسمت رو ترجمه نکردي
دوباره بپرس. پس سرمايه دست يهوديها بود؟
تمام لهستان دست يهوديها بود
از اينکه ديگه اينجا يهودي باقي نمونده خوشحالند يا ناراحت؟
ناراحت نيستند همون طور که مي دوني
يهوديها و آلمانها تا قبل از جنگ کل صنعت لهستان رو مي چرخوندند
کلا از يهوديها خوششون ميومد؟
نه خيلي. بيشتر از هر چيز اونها دروغگو بودند
اون موقع که يهوديها در گرابو بودند زندگي بهتر بود؟
ترجيح مي ده نَگِه
چرا مي گه يهوديها دروغگو بودند؟
چون لهستانيها رو استثمار مي کردند اينطوري زندگيشون رو مي چرخوندند
چطوري استثمار مي کردند؟
با تحميل کردن قيمت اجناسشون
ازش بپرس که خونه اش رو دوست داره يا نه
بله
اما بچه هاش توي خونه هاي خيلي بهتري زندگي مي کنند
در خونه هاي مدرن
همگي هم کالج رفتن
!عاليه! اين يعني پيشرفت
بچه هاش تحصيل کرده ترين بچه هاي روستان
بسيار عالي مادام زنده باد آموزش
اين خونه خيلي قديمي نيست؟
بله، يهوديها اينجا زندگي مي کردند
پس اينجا محل زندگي يهوديها بود اونها رو مي شناخت؟
بله
اسمشون چي بود؟
نمي دونه
کارشون چي بود؟
اسمشون بنکل بود
و کارِشون؟
مغازه قصابي داشتند
يک قصابي چرا داره مي خنده؟
...چون اين آقا مي گه
يک قصابي بود که مي شد ازش گوشت ارزون خريد
نظرش راجع به کشتن اونها در کاميونهاي گاز چيه؟
مي گه اصلا از اين قضيه خوشش نمياد
اگر خودشون آزادنه به ،اسراييل مي رفتند
ممکن بود خوشحال بشه
اما کشتنشون کار درستي نبود
دلش براي يهوديها تنگ مي شه؟
بله، چون زنان يهودي زيبا بودند
براي جوونها خيلي جالب بود
از اينکه يهوديها ديگه اينجا نيستند خوشحاله يا ناراحت؟
چطور بگم؟؟ من که مدرسه نرفتم
فقط مي تونم بگم الان وضعم خوبه
اون چي؟
قبل از جنگ اون سيب زميني فروش بود
الان تخم مرغ مي فروشه وضعش خيلي بهتره
بخاطر سوسياليسم يا بخاطر اينکه يهوديها رفتند؟
براش مهم نيست. الان خوشحاله چون کارهاش خوب پيش ميره
نسبت به از دست دادن همکلاسيهاش چه حسي داره؟
هنوز ناراحتش مي کنه
دلش براي يهوديها تنگ مي شه؟
مطمئنا
خانم ميگه يهوديهاي خوبي بودند
زمستان گرابو
يهوديها با کاميون ميومدند
بعدا هم با خط راه آهني ...که ساخته شد
منتقلشون مي کردند
به شدت در واگنها و يا کاميونها
فشرده مي شدند
کلي زن و بچه همراهشون بود
مردها هم بودند اما اکثر مسن بودند
قوي ترين ها رو به کار اجباري مي بردند
پاهاشون رو به زنجير مي کشيدند
صبح ها دنبال آب ميومدند
يا مواد غذايي و چيزهاي اينچنيني
بلافاصله کشته نمي شدند
اين کار بعدا انجام مي شد
نمي دونم چي به سرشون اومد
به هر حال زنده نموندند
دو نفر زنده موندند
فقط دو نفر؟
پس در غل و زنجير بودند؟
پاهاشون بود- همگي؟-
فقط کارگرها بقيه رو بلافاصله مي کشتند
گروه کارگرهاي يهودي در زنجير از ميان دهکده عبور مي کرد
بله
مي شد باهاشون صحبت کرد؟
نه، اين غيرممکن بود
چرا؟
کسي جرات نمي کرد
چي؟
کسي جرات نمي کرد
فهميدي؟
بله...کسي جرات نمي کرد چرا، خطرناک بود؟
بله، نگهبان داشتند
مردم هم اصلا نمي خواستند کاري به اين کارها داشته باشند
متوجهي؟
ديدن اون منظره هر روز اعصاب آدم رو به هم مي ريخت
نمي شه کل يک روستا رو مجبور کرد هر روز همچين منظره اي رو ببينه
....وقتي يهوديها ميومدند
و اونها رو در کليساها ....يا قلعه ها مي چپوندند
!صداي جيغ ها !وحشتناک بود
نااميدکننده بود
هر روز اين قضيه تکرار مي شد
وحشتناک بود منظره اي غم انگيز بود
اونها جيغ مي کشيدند مي دونستند چه اتفاقي قراره بيفته
اولش فکر مي کردند قراره شپش زدايي صورت بگيره
اما بزودي مي فهميدند ....صداي جيغها
وحشيانه تر و وحشيانه تر مي شد
فريادهايي هولناک از سر ترس
چون مي دونستند چه بلايي قراره به سرشون بياد
مي دوني چند يهودي اونجا به قتل رسيدند؟
فکر کنم چيزي مثل 40/000 يا 400/000
400/000
بله 400/000 مي دونستم يک 4 داشت
غم انگيزه، غم انگيزه، غم انگيزه
وقتي سربازها رژه مي روند
...دخترها درها و پنجره ها رو باز مي کنند
يک پسر 13 ساله يهودي رو بخاطر داري؟
در گروه کار بود
روي رودخانه آواز مي خوند
روي رودخانه ناروا؟
بله
هنوز زنده ست؟- بله زنده ست-
يک آواز آلماني مي خوند
افراد اس اس در خلمنو بهش ياد داده بودند
وقتي سربازها رژه مي روند
دخترها درها و پنجره ها رو باز مي کنند
سيمون سربنيک
...بازمانده موج دوم کشتارهاي
خلمنو (کشتارهاي کليسا)
پس الان در خلمنو تعطيلاته
چه تعطيلاتي؟ چي رو جشن مي گيرند؟
تولد مريم باکره رو
جمعيت زياديه مگه نه؟
اما هوا خرابه بارون مياد
ازشون بپرس از ديدن سربنيک خوشحالند يا نه
خيلي. باعث خوشحاليه
چرا؟
از اينکه دوباره ..مي بينَنِش خوشحالند
چون فهميدن که تمام اين مدت زنده بوده
با ديدنش تو اين لحظه خيلي خوشحال شدند
پس خوشحالند؟
چرا کل روستا اون رو يادش مياد؟
اون رو خوب يادشونه
چون با زنجير روي مچ پاهاش راه مي رفت
و روي رودخونه آواز مي خوند
خيلي جوون بود
خيلي هم لاغر بود
به نظر مُرده ميومد
آماده براي قبر
خوشحال به نظر ميومد يا ناراحت؟
...حتي اين خانم
...وقتي بچه رو ديد
به يک آلماني گفت "بذاريد اين بچه بِرِه"
"آلمانيه گفت: "کجا بره؟ "پيش پدر و مادرش"
آلمانيه به آسمون نگاه کرد و گفت "بزودي ميره پيش اونها"
آلمانيه اين رو گفت؟
اون موقع که يهوديها رو داخل کليسا حبس مي کردند يادشون مياد؟
بله
اونها رو با کاميون به کليسا مياوردند
در چه وقتي از روز؟
تمام طول روز تا آخر شب
چه اتفاقي ميفتاد؟ مي شه با جزييات توصيفش کنند؟
قبل از اون يهوديها رو به قصر مي بردند
بعد از اون شروع به استفاده از کليسا کردند
فاز دوم بود. درسته؟
صبح ها، اونها رو مي بردند به بيشه
چطوري مي بردنشون به بيشه؟
با کاميونهاي فولادي بزرگ
گاز از کف کاميون وارد تريلر مي شد
پس اونها رو با کاميونهاي گاز مي بردند درسته؟
بله، با کاميونهاي گاز
کاميونها کجا سوارشون مي کردند؟
يهوديها رو؟
بله
همينجا، در مقابل درب کليسا
همين جا که همگي الان ايستادند؟
نه، مستقيم مي رفتند مقابل درب ورودي
کاميونها جلوي درب کليسا توقف مي کردند؟
و همگي مي دونستند اينها کاميونهاي مرگ هستند؟
آره، کاملا واضح بود
صداي جيغ شبها هم ميومد؟
صداي ناله ميومد يهوديها گرسنه بودند
داخل حبس مي شدند و گرسنگي مي کشيدند
غذا نداشتند؟
نمي شد اون داخل رو ديد نمي شد با يک يهودي حرف زد
حتي موقع عبور از جاده داخل کليسا ديده نمي شد
بعدش چي مي شد؟
کاميونها ميومدند و يهوديها رو مي بردند
مي شد با نگاه غيرمستقيم کل پروسه رو ديد
با نگاه از گوشه چشم
درسته نگاه غيرمستقيم
چجور ناله و فريادي رو شبها مي شنيديد؟
مسيح رو صدا مي کردند و مريم رو و خدا رو
اينطور که مي گه حتي به آلماني
يهوديها مسيح و !مريم و خدا رو صدا مي زدند
دفتر کليسا پر از چمدون مي شد
چمدونهاي يهوديها؟
بله و همينطور طلا
از کجا مي دونه اونجا طلا بود؟
به اندازه همين تعداد مسيحي ...که امروز در
کليسا بودند، اون زمان يهودي اينجا زنداني مي کردند؟
تقريبا
چند کاميون گاز براي خالي کردنشون لازم بود؟
بطور متوسط 50 تا
يعني 50 کاميون پشت سر هم کار مي کردند تا يهوديها رو خالي کنند؟
بله
اين خانم قبلا گفت
چمدون يهوديها رو داخل اون خونه روبرويي انبار مي کردند
داخل اين چمدونها چي بود؟
قابلمه هايي که تهشون در ميومد
يعني چيزي داخلشون جاسازي مي کردند؟
جواهرات و بقيه چيزهاي ارزشمند رو
در لباسهاشون هم طلا مخفي مي کردند
وقتي به يهوديها غذا مي دادند ....گاهي بهشون جواهرات و
گاهي پول مي دادند
اما قبلا که گفتند صحبت کردن با يهوديها ممنوع بود
کاملا ممنوع
ازشون بپرس دلشون براي يهوديها تنگ شده يا نه
البته
اين خانم مي گه ما هم گريه مي کرديم
و آقاي کانتارفسکي به اونها غذا و خيار مي داد
به نظرشون چرا اين بلاها سر يهوديها اومد؟
چون اونها پولدارترين بودند
خيلي از لهستاني ها هم قتل عام شدند مخصوصا کشيش ها
آقاي کانتارفسکي
چيزي رو به ما ميگه که از دوستي شنيده
اين اتفاق در مينوجويس در نزديکي ورشو افتاده
ادامه بده
يهوديها رو در ميدان شهرک جمع کردند
خاخام
از مامور اس اس اجازه صحبت خواست
نگهبان بهش اجازه داد
خاخام گفت حدود 2000 سال پيش
يهوديان، مسيح معصوم رو به مرگ محکوم کردند
و وقتي اين کار رو کردند :فرياد زدند
"بگذار اين خون بر ما بچکه و بر فرزندان ما"
بعد خاخام به مردم گفت
"زمان جواب پس دادن براي ما رسيده. پس بيايد پذيراي اين مصائب باشيم"
بيايد بريم و کاري رو که اَزَمون مي خوان انجام بديم
يعني يهوديها تاوان مرگ مسيح رو پس دادند؟
اون فکر نمي کنه مسيح دنبال انتقام کِشي باشه
اون اين رو نگفت خاخام گفت
اين خواست خدا بود به همين سادگي
اون چي ميگه؟
:پيلاتس دستانش رو شست و گفت
"مسيح بيگناهه" اون باراباس رو فرستاد
:اما يهوديها فرياد زدند
"بگذار خونش بر ما ريخته بشه"
!همه اش همينه حالا مي دوني
...جاده بين خلمنو، دهکده و
....بيشه اي که قبرها در اون قرار داشتند
مثل الان آسفالت بود؟
جاده باريکتر بود اما آسفالت شده بود
گورها از جاده چقدر فاصله داشتند
حدود 500 متر
شايد هم 600 يا 650 متر
بنابراين از خود جاده هم چيزي قابل رويت نبود
کاميونها با چه سرعتي حرکت مي کردند؟
پان فالبرسکي
با سرعت معمولي و حتي آهسته مي روندند
سرعتشون کاملا حساب شده بود چون بايد در همين فاصله
آدمهايي رو که داخل حبس بودند مي کشتند
اگر خيلي تند مي رفتند ...وقتي به بيشه ها مي رسيدند
کل زندانيها کشته نمي شدند
با حرکت آهسته تر زمان براي کشتن همه فراهم مي شد
يک بار يک کاميون داخل يک گودال گير کرد
نيم ساعت بعدش ....من رسيدم به
کلبه يک جنگلبان به اسم سنژداک
به من گفت "حيف شد دير اومدي"
"يک کاميون افتاده بود داخل گودال"
"درب عقب باز شده بود"
"و يهوديها افتادند روي جاده"
"هنوز زنده بودند"
روي زمين مي خزيدند" "....يکي از افراد گشتاپو
"هفت تيرش رو درآورد و بهشون شليک کرد"
"ترتيب همه شون رو داد"
"بعد يهوديهايي رو که داخل جنگل کار مي کنند آوردند"
"کاميون رو راه انداختند"
" و اجساد رو اون داخل قرار دادند"
...کاميونهاي گاز از همين
جاده استفاده مي کردند
در هر کاميون 80 نفر جا مي شدند
وقتي اونها ميومدند :اس اس فرمان مي داد
"درها رو بازکنيد"
وقتي درها رو باز مي کرديم اجساد به بيرون سرازير مي شدند
يک مامور اس اس مي گفت "دو نفر داخل شَن"
اين دو نفر که در کوره کار مي کردند تجربه زيادي هم داشتند
:يک مرد ديگر از اس اس فرياد مي زد
"بجنبيد! کاميون بعدي الان مي رسه"
آنقدر کار مي کرديم تا کل محموله بسوزه
همينطوري بود کل روز کارمون همين بود
يادم مياد که يکبار هنوز تعدادي زنده بودند
کوره ها هم پُر بود
و مردم روي زمين دراز کشيده بودند
بعضي ها حرکت مي کردند
انگار دارند به زندگي بر مي گردند
...و وقتي در کوره ها قرار داده شدند
به هوش و زنده بودند
زنده زنده سوختند
وقتي کوره ها رو مي ساختيم از خودم مي پرسيدم کاربردشون چيه
:يک مامور اس اس به من گفت
"براي توليد زغال چوب براي رختشوري ها"
اين چيزي بود که به من گفت من نمي دونستم
...وقتي کوره ها کامل شدند
....و با گازوييل و چوب
...خوراکشون مي داديم
و وقتي اولين کاميون گاز رسيد
اونوقت فهميديم کاربرد واقعيشون چيه
وقتي براي اولين بار اون صحنه رو ديدم، اصلا اثري روي من نذاشت
حتي دومين و سومين محموله هم اثري روي من نگذاشتند
فقط 13 سالَم بود
و تنها چيزي که تا اون ...زمان ديده بودم
جنازه بود
شايد هم قادر به فهم قضيه نبودم
شايد اگر مسن تر بودم مي فهميدم
اما واقعيت اينه که نفهميدم
چيزي به جز قتل عام نديده بودم
...در گتو ...در گتوي لدز که بودم
مردم قدم به قدم زمين مي افتادند و مي مردند
فکر مي کردم گردش عادي روزگار همينه
کاملا نرمال بود در خيابانهاي لدز قدم مي زدم
و در هر 100يارد شايد 200 جنازه بود
مردم گرسنه بودند
به خيابانها مي اومدند ...و مي افتادند، مي مردند
پسرها نون پدرها رو ....مي دزديدند و
پدرها نون پسرها رو
همه مي خواستند به هرقيمتي زنده بمونند
پس وقتي به اينجا، به خلمنو ...اومدم
به چيزي اهميت نمي دادم
به خودم مي گفتم: من زنده مي مونم
:فقط يک چيز مي خواستم
پنج قرص نان براي خوردن همين
اين کل فکرم بود ...اما رويا هم مي ديدم
رويا مي ديدم، که زنده موندم و تنها انسان باقيمونده روي زمين هستم
هيچ کس ديگه نيست فقط خود من يکي
اگر از اينجا خارج بشم فقط خودم به زندگي ادامه مي دم
روهر
"گايهم رايشهاخ" :پرونده سري رايش
برلين 5 ژوئن 1942
لازم است تغييراتي ويژه در کاميونهايي که در کولمهوف (خلمنو) مستقر هستند و
همچنين کاميونهاي در دست ساخت اعمال گردد
از دسامبر 1941
تنها با همان 3 کاميون اوليه حدود 97000 نفر
بدون هيچ حادثه اي مورد "رسيدگي" قرار گرفته اند
با اينحال با توجه به مشاهدات انجام شده
اعمال موارد فني زير :الزامي است
اولا بار نرمال هر کاميون
نه تا ده نفر در هر فوت مربع است
در کاميونهاي ساسر که بسيار جا دار هستند
استفاده حداکثري از فضا غيرممکن است
و اين نه به دليل اضافه بار احتمالي بلکه
به اين خاطر است که با پر شدن کامل کاميون
پايداري آن بر هم مي خورَد
پس به نظر مي رسد در اين مورد کاهش بار ضروري است
اما کاهش بار تريلر کاميون
به جاي حل واقعي مسئله صرفا منجر به
کاهش تعداد "قطعات" خواهد شد و
اين طولاني شدن عمليات را در پي خواهد داشت
زيرا حتي فضاي خالي نيز بايد از مونوکسيد کربن پر شود
از طرف ديگر با کاهش فضاي تريلر
مي توان فرايند بار زدن را تسهيل کرده و
زمان عمليات را بنحو قابل قبولي کاهش داد
در طول يک بحث توليدکنندگان به اين نکته اشاره کردند که
کاهش فضاي پشتي کاميون
منجر به بر هم خوردن تعادل آن مي شود
به گفته آنها محور جلوي ماشين دچار اضافه بار خواهد شد
اما در واقع تعادل بصورت اتوماتيک برقرار مي شود
زيرا "اجناس" موجود در کاميون
در حين عمليات
بنا بر تمايلي طبيعي به سمت در پشتي سرايز شده و
در انتهاي عمليات به حالت درازکش در انتهاي کاميون قرار مي گيرند
بنابراين نگراني از اضافه بار در محور جلويي بي مورد است
ثانيا
روشنايي داخلي بايد بهبود يابد
لامپها بايد در محفظه هاي استيلي قرار گيرند
تا از آسيب ديدن محافظت شوند
البته مي توان روشنايي داخلي را
(کاملا حذف کرد (بدليل عدم استفاده
اما مشاهده شده است
که با بسته شدن درها
بار موجودِ در ماشين همواره با خاموش شدن لامپها به آنها (درها) فشار مياورد
اين بدليل تمايل طبيعي بار در حرکت
به سمت روشنايي پس از برقراري تاريکي است
اين مسئله بستن دربها را با مشکل مواجه مي کند
همچنين بدليل خصلت هشداردهنده تاريکي
با بستن درها همواره جيغ کشيدن آغاز مي شود
از اينرو توصيه مي شود ...که لامپها روشن شوند
چه قبل و چه در حين انجام عمليات
سوما
براي پاکسازي ساده تر کاميون
لازم است در کف آن سوراخهاي تخليه اي تعبيه شوند
قطر اين لوله ها بايد حدود 8 تا 12 اينچ باشد
اين لوله ها بايد داراي شيب مناسب باشند
تا بتوانند در حين عمليات
مايعات اضافي را تخليه کنند
در حين پاکسازي مي توان از اين سيستم
براي خالي کردن قطعات بزرگ کثافت استفاده کرد
تغييرات قيد شده در فوق
بايد به خودروهاي در حال کار
به هنگام مراجعه براي تعميرات اعمال گردند
همچنين 10 خودروي سفارش شده توسط ساورِر
بايد مجهز به کليه ابتکارات و تغييراتِ مطرح شده باشند که
بواسطه تجربه حياتي تشخيص داده شده اند
ارائه براي تصميم گيري "به فرمانده دپارتمان "دي
سرهنگ اس اس والتر راوف
امضا شده است